نقطه اشتعال شاخصی است که برای شناسایی خطر آتش سوزی فرآورده های نفتی و سایر مایعات قابل اشتعال استفاده می شود که در تولید و کاربرد از اهمیت بالایی برخوردار است.
1. نقطه اشتعال می تواند تبخیر فرآورده های نفتی را نشان دهد. از نقطه اشتعال فرآورده های نفتی می توان برای قضاوت در مورد ترکیب کسری آن استفاده کرد. قاعده کلی این است که هر چه فشار بخار فرآورده های نفتی بیشتر باشد، ترکیب فراکسیون سبک تر است و نقطه اشتعال فرآورده های نفتی کمتر است. برعکس، هر چه ترکیب کسر سنگینتر باشد، نقطه اشتعال بالاتر است.
2. نقطه اشتعال یک نشانگر است. نقطه اشتعال دمای پایین zui است که در آن خطر آتش سوزی رخ می دهد. هر چه نقطه اشتعال کمتر باشد، سوخت قابل اشتعال تر است و خطر آتش سوزی بیشتر است. مایعات را می توان بر اساس نقطه اشتعال طبقه بندی کرد. مواردی که نقطه اشتعال آنها کمتر از 45 درجه است به مایعات قابل اشتعال تعلق دارند، در حالی که آنهایی که نقطه اشتعال آنها بالاتر از 45 درجه است متعلق به مایعات قابل اشتعال هستند.
3. برای روغن روانکار می توان نقاط اشتعال باز و بسته را به طور همزمان اندازه گیری کرد که می توان از آن به عنوان نشانگر مخلوط نقطه جوش پایین در روغن برای بازرسی تولید استفاده کرد. به طور کلی، نقطه اشتعال باز 20 درجه - 30 درجه بالاتر از نقطه اشتعال بسته است. با این حال، اگر اختلاف بین دو نتیجه خیلی زیاد باشد، نشان می دهد که روغن دارای تقطیرهای سبک است یا در هنگام تقطیر ترک می خورد یا هنگام رقیق شدن با حلال در حین موم زدایی، جداسازی حلال مؤثر نیست.
4. نقطه اشتعال فرآورده های نفتی را می توان اندازه گیری کرد تا مشخص شود که آیا عرقیات سبک مخلوط می شوند یا روغن های روان کننده استفاده شده توسط سوخت های سبک رقیق می شوند. هنگامی که روغن های سنگین با روغن های سبک مخلوط می شوند، نقطه اشتعال کاهش می یابد. به عنوان مثال، هنگامی که بنزین یا نفت سفید با روغن دیزل مخلوط می شود، نقطه اشتعال به میزان قابل توجهی کاهش می یابد. در طول فرآیند کار موتور احتراق داخلی، اگر سوخت ناتمام به مخزن روغن جاری شود، روغن روان کننده رقیق می شود و با افزایش جریان سوخت، نقطه اشتعال کاهش می یابد.